Тушум кўп бўлиши бизнес жуда фойдали дегани эмас. Рентабеллик — ҳар бир сўмлик тушумдан ёки сарфланган ресурсдан қанча натижа қолишини кўрсатади.
Мисол: тушум 500 млн сўм, сотилган маҳсулот таннархи 350 млн, бошқа харажатлар 100 млн. Ялпи фойда 150 млн, соф фойда 50 млн бўлади.
Ялпи маржа = 150 ÷ 500 × 100 = 30%.
Соф фойда маржаси = 50 ÷ 500 × 100 = 10%.
Демак, ҳар 100 сўм тушумдан шартли равишда 10 сўм соф фойда қолмоқда.
Муаммо шундаки, тушум ўсиб, рентабеллик пасайиши мумкин. Масалан, чегирмалар кўпайса, таннарх тез ўсса, логистика қимматлашса ёки паст маржали маҳсулот улуши кўпайса.
Рентабелликни компания даражасидагина эмас, филиал, маҳсулот, хизмат, мижоз, менежер, ҳудуд ва ой кесимида кўриш фойдали.
Масалан, А маҳсулот ойига 100 млн тушум ва 30% маржа берса, Б маҳсулот 200 млн тушум, аммо 5% маржа бериши мумкин. Фақат савдога қаралса, Б яхшироқ кўринади; фойдага қаралса, қарор бошқача бўлиши мумкин.
Fintex360 Dashboard'да соф маржа динамикаси ва автоматик огоҳлантиришлар бўлиши мумкин: “Соф фойда маржаси ўтган ойга нисбатан 2,4 фоиз пунктга пасайди.”
Рентабеллик калькулятори учун кириш маълумотлари: тушум, таннарх, операцион харажатлар. Натижа: ялпи фойда, ялпи маржа, соф фойда ва соф маржа.
Хулоса: “Қанча сотдик?” билан бирга “Қанча қолди?” деган саволга ҳам жавоб бериш керак.
Fintex360 — рақамлардан қарорларга.