Бизнесда муаммо кўпинча бир кунда пайдо бўлмайди. Аввал рентабеллик пасаяди, кейин дебитор қарз кўпаяди, кейин Cash Flow ёмонлашади. Муаммони эрта кўриш учун асосий KPI'ларни мунтазам кузатиш керак.
1. Тушум — Revenue. Компаниянинг умумий савдоси.
2. Тушум ўсиши — (жорий тушум − олдинги тушум) ÷ олдинги тушум × 100%.
3. Ялпи фойда — тушум − сотилган маҳсулот ёки хизмат таннархи.
4. Ялпи маржа — ялпи фойда ÷ тушум × 100%.
5. Соф фойда — тушумдан барча тегишли харажатлар айирилгандан кейинги натижа.
6. Соф фойда маржаси — соф фойда ÷ тушум × 100%.
7. Cash Flow — пул кирими − пул чиқими.
8. Дебитор қарз — мижозлар ҳали тўламаган пул, айниқса 30/60/90+ кунлик қисми.
9. Кредитор қарз — компаниянинг бошқаларга тўлаши керак бўлган маблағлари ва уларнинг муддатлари.
10. Break-even Point — бизнес зарар кўрмаслиги учун керак бўлган минимал савдо ҳажми.
KPI'ларни алоҳида эмас, бирга кўриш муҳим. Масалан, тушум +20% бўлиши мумкин, лекин Gross Margin 32%дан 25%га тушиб, дебитор қарз +45%га ўсиб, Cash Flow −70 млн бўлиши мумкин.
Fintex360 Dashboard'да тушум, ялпи фойда, соф фойда, маржа, пул қолдиғи, дебитор, кредитор ва Break-even карточкаларда кўриниши мумкин.
AI огоҳлантиришлари: “Соф фойда маржаси ўтган ойга нисбатан 2,4 фоиз пунктга пасайди”; “Муддати ўтган дебитор қарз 18%га ошди”; “14 кун ичида касса узилиши хавфи бор.”
Кўрсаткичларни шартли светофор билан бериш мумкин: яшил — барқарор, сариқ — эътибор, қизил — юқори хавф.
Ҳар куни: пул қолдиғи ва тушум. Ҳар ҳафта: Cash Flow, дебитор ва савдо. Ҳар ой: фойда, маржа, рентабеллик ва Break-even.
Fintex360 — рақамлардан қарорларга.